{"id":1839,"date":"2021-03-07T20:52:39","date_gmt":"2021-03-07T20:52:39","guid":{"rendered":"https:\/\/dentalnews.az\/?p=1839"},"modified":"2021-03-09T07:41:04","modified_gmt":"2021-03-09T07:41:04","slug":"centrafi-abses-barede-umumi-melumat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dentalnews.az\/index.php\/2021\/03\/07\/centrafi-abses-barede-umumi-melumat\/","title":{"rendered":"\u00c7\u0259n\u0259 \u0259traf\u0131 abses bar\u0259d\u0259 \u00fcmumi m\u0259lumat"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/med-portal.az\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/ceneetrafi-abses.jpg\" alt=\"\u00c7\u0259n\u0259\u0259traf\u0131 abses n\u0259dir?\" class=\"wp-image-3921\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>\u00c7\u0259n\u0259 <strong>\u0259traf\u0131 abses<\/strong>\u00a0\u2013 \u00fcz-\u00e7\u0259n\u0259 nahiy\u0259sind\u0259 yaranan irinli iltihabi prosesdir. Lokal \u015fi\u015fkinlik, iltihab oca\u011f\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259ki d\u0259rinin q\u0131zarmas\u0131 v\u0259 fl\u00fcktuasiyas\u0131, asimmetrik \u00fcz, udqunman\u0131n \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 a\u011fr\u0131l\u0131 olmas\u0131, intoksikasiya \u0259lam\u0259tl\u0259ri il\u0259 t\u0259zah\u00fcr edir. Proses\u0259 udlaq\u0259traf\u0131, g\u00f6zalt\u0131 v\u0259 boyun nahiy\u0259sinin toxumalar\u0131n\u0131n c\u0259lb olunmas\u0131 il\u0259 diffuz iltihab \u2013 fleqmona inki\u015faf ed\u0259 bil\u0259r. M\u00fcalic\u0259 yaln\u0131z c\u0259rrahi yolla apar\u0131l\u0131r \u2013 abses yar\u0131l\u0131r, bo\u015fluq dren\u0259 olunur.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>\u00c7\u0259n\u0259\u0259traf\u0131 absesin s\u0259b\u0259bl\u0259ri<\/li><li>\u00c7\u0259n\u0259\u0259traf\u0131 absesin \u0259lam\u0259tl\u0259ri<\/li><li>\u00c7\u0259n\u0259\u0259traf\u0131 absesin diaqnostika v\u0259 m\u00fcalic\u0259si<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00c7\u0259n\u0259\u0259traf\u0131 abses bar\u0259d\u0259 \u00fcmumi m\u0259lumat<\/h2>\n\n\n\n<p>\u00c7\u0259n\u0259\u0259traf\u0131 abses \u2013 \u00fcz-\u00e7\u0259n\u0259 nahiy\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n lokal xarakterli&nbsp;irinli iltihab oca\u011f\u0131d\u0131r. Abses m\u00fcalic\u0259 olunmad\u0131qda irinin par\u00e7alanmas\u0131 v\u0259 qon\u015fu toxumalar\u0131n \u0259rim\u0259si ba\u015f verir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00c7\u0259n\u0259\u0259traf\u0131 absesin s\u0259b\u0259bl\u0259ri<\/h2>\n\n\n\n<p>\u00c7\u0259n\u0259\u0259traf\u0131 abses streptokokk v\u0259 stafilokokklar t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00f6r\u0259dilir. Onun \u0259n geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f s\u0259b\u0259bl\u0259ri di\u015f x\u0259st\u0259likl\u0259ri, \u00fcz-\u00e7\u0259n\u0259 nahiy\u0259sinin iltihabi prosesl\u0259ridir. Xroniki gedi\u015fli furunkulyoz, angina, tonzillit ad\u0259t\u0259n \u00e7\u0259n\u0259\u0259traf\u0131 absesl\u0259 f\u0259sadla\u015f\u0131r. A\u011f\u0131z nahiy\u0259sinin d\u0259ri v\u0259 selikli qi\u015falar\u0131n\u0131n z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259l\u0259ri, stomatoloji prosedurlar zaman\u0131 infeksiyan\u0131n yoluxmas\u0131 \u00e7\u0259n\u0259\u0259traf\u0131 nahiy\u0259nin absesi il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Sepsisl\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan \u00fcmumi infeksion x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259 mikroorqanizml\u0259rin qan v\u0259 limfa il\u0259 orqanizm\u0259 yay\u0131lmas\u0131 zaman\u0131 m\u00fcxt\u0259lif orqan v\u0259 toxumalar\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00e7\u0259n\u0259\u0259traf\u0131 nahiy\u0259nin absesl\u0259ri \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. \u00c7\u0259n\u0259\u0259traf\u0131 abses h\u0259m\u00e7inin \u00fcz\u00fcn travmalar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar formala\u015fa bil\u0259r. H\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar v\u0259 t\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ilk tibbi yard\u0131m g\u00f6st\u0259rilm\u0259diyind\u0259n \u00e7\u0259n\u0259 \u00e7\u0131x\u0131qlar\u0131 v\u0259 s\u0131n\u0131qlar\u0131 tez-tez absesl\u0259rl\u0259 a\u011f\u0131rla\u015f\u0131r. Periapikal v\u0259 perikoronar iltihab ocaqlar\u0131, parodontal cibl\u0259r k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 s\u00fcm\u00fck toxumas\u0131n\u0131n rezorbsiyas\u0131 fonunda \u00e7\u0259n\u0259nin absesin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00c7\u0259n\u0259\u0259traf\u0131 absesin \u0259lam\u0259tl\u0259ri<\/h2>\n\n\n\n<p>Periodontitd\u0259 oldu\u011fu kimi \u00e7\u0259n\u0259\u0259traf\u0131 absesin inki\u015faf\u0131ndan \u0259vv\u0259l di\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 ba\u015f verir. Z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f t\u0259r\u0259fd\u0259 di\u015fl\u0259m\u0259 zaman\u0131 a\u011fr\u0131 g\u00fccl\u0259nir. Daha sonra a\u011fr\u0131l\u0131 b\u0259rkim\u0259nin formala\u015fmas\u0131 il\u0259 \u00f6dem meydana \u00e7\u0131x\u0131r. Selikli qi\u015fan\u0131n alt\u0131nda yaranan absesl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ayd\u0131n n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpan hiperemiya v\u0259 z\u0259d\u0259 oca\u011f\u0131n\u0131n qabarmas\u0131 xarakterikdir. B\u0259z\u0259n asimmetrik \u00fcz qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcalic\u0259 apar\u0131lmad\u0131qda pasientin \u00fcmumi v\u0259ziyy\u0259ti pisl\u0259\u015fir: b\u0259d\u0259n temperaturu y\u00fcks\u0259lir, qidadan imtina edilir. Absesin \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan sonra a\u011fr\u0131 s\u00f6n\u00fcr, \u00fcz konturlar\u0131 normalla\u015f\u0131r, \u00fcmumi hal stabill\u0259\u015fir. Lakin a\u011f\u0131\u015f bo\u015flu\u011fu mikroorqanizml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli m\u00fchit oldu\u011fundan proses xroniki formaya ke\u00e7ir, bu s\u0259b\u0259bd\u0259n absesin partlamas\u0131 he\u00e7 d\u0259 sa\u011falmaya d\u0259lal\u0259t etmir. \u0130mmun sisteminin q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli z\u0259ifl\u0259m\u0259si zaman\u0131 \u00e7\u0259n\u0259\u0259traf\u0131 absesl\u0259r k\u0259skinl\u0259\u015fir. Fistula yollar\u0131ndan irin m\u00fct\u0259madi \u015f\u0259kild\u0259 axa bil\u0259r, bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259 irin k\u00fctl\u0259l\u0259rinin udulmas\u0131 v\u0259 a\u011f\u0131zda xo\u015fag\u0259lm\u0259z iyin yaranmas\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Par\u00e7alanma m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 orqanizmin sensibilizasiyas\u0131 ba\u015f verir, allergik x\u0259st\u0259likl\u0259r a\u011f\u0131rla\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u011f\u0131z bo\u015flu\u011fu dibinin absesi \u00fc\u00e7\u00fcn dilalt\u0131 nahiy\u0259d\u0259 hiperemiya, s\u00fcr\u0259tli infiltratla\u015fma xarakterikdir. Dan\u0131\u015f\u0131q v\u0259 qida q\u0259bulu k\u0259skin a\u011fr\u0131ya s\u0259b\u0259b olur, hipersalivasiya izl\u0259nilir. Dilin h\u0259r\u0259k\u0259tlililiyi m\u0259hdudla\u015f\u0131r, o,&nbsp; formala\u015fm\u0131\u015f abses\u0259 toxunmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir q\u0259d\u0259r&nbsp;yuxar\u0131ya qalx\u0131r.&nbsp; \u015ei\u015fkinlik artd\u0131qca \u00fcmumi v\u0259ziyy\u0259t d\u0259 pisl\u0259\u015fir. Absesin \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hallarda irin udlaq\u0259traf\u0131 toxumalara v\u0259 boyun nahiy\u0259sin\u0259 yay\u0131l\u0131r, n\u0259tic\u0259d\u0259 ikincili irinli ocaqlar \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir.<\/p>\n\n\n\n<p>Damaq absesi ad\u0259t\u0259n yuxar\u0131 ikinci k\u0259sici di\u015f, k\u00f6p\u0259k di\u015fi v\u0259 ikinci ki\u00e7ik az\u0131 di\u015finin periodontitinin a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131 kimi inki\u015faf edir. Absesin formala\u015fma prosesind\u0259 s\u0259rt damaq hiperemiyala\u015f\u0131r v\u0259 a\u011fr\u0131l\u0131 olur. \u015ei\u015fkinlik yarand\u0131qdan sonra a\u011fr\u0131 intensivl\u0259\u015fir, qida q\u0259bulu \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir. Absesin spontan partlamas\u0131 irinli m\u00f6ht\u0259viyyat\u0131n&nbsp;s\u0259rt dama\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rin\u0259 yay\u0131lmas\u0131na v\u0259 damaq l\u00f6vh\u0259sinin osteomielitinin inki\u015faf\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n\n\n\n<p>Yanaqlar\u0131n absesind\u0259 irinli oca\u011f\u0131n lokalizasiya v\u0259 d\u0259rinliyind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq, \u015fi\u015fkinlik v\u0259 q\u0131zart\u0131 a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011funun selikli qi\u015fas\u0131nda v\u0259 ya bay\u0131r t\u0259r\u0259fd\u0259 daha ifad\u0259li olur. M\u00fclayim a\u011fr\u0131 mimiki \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259r\u0259k\u0259ti zaman\u0131 g\u00fccl\u0259nir. \u00dcmumi v\u0259ziyy\u0259t dem\u0259k olar ki, pozulmur. Lakin yanaq absesi h\u0259l\u0259 irinliyin a\u00e7\u0131lmamas\u0131ndan \u0259vv\u0259l prosesin qon\u015fu nahiy\u0259l\u0259r\u0259 yay\u0131lma ehtimal\u0131 bax\u0131m\u0131ndan t\u0259hl\u00fck\u0259li say\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Dilin absesi \u00fc\u00e7\u00fcn dild\u0259 a\u011fr\u0131, onun \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fcn b\u00f6y\u00fcm\u0259si, az h\u0259r\u0259k\u0259tliliyi xarakterikdir. Dan\u0131\u015f\u0131q, \u00e7eyn\u0259m\u0259 v\u0259 udma akt\u0131 \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir v\u0259 a\u011fr\u0131l\u0131 olur. B\u0259z\u0259n abses bo\u011fulma hissi il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t oluna bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00c7\u0259n\u0259\u0259traf\u0131 absesin diaqnostikas\u0131 v\u0259 m\u00fcalic\u0259si<\/h2>\n\n\n\n<p>Diaqnoz stomatoloqun vizual m\u00fcayin\u0259sin\u0259 v\u0259 pasientin \u015fikay\u0259tl\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n qoyulur. B\u0259z\u0259n sor\u011fu zaman\u0131 yax\u0131n ke\u00e7mi\u015fd\u0259 \u00fcz nahiy\u0259sind\u0259 furunkulun olmas\u0131, habel\u0259 m\u00f6vcud xroniki infeksion x\u0259st\u0259likl\u0259r a\u015fkarlan\u0131r. H\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n\u0259d\u0259k analgetikl\u0259rin q\u0259bulu, a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011funun antiseptik m\u0259hlullarla yaxalanmas\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259tdir. \u00d6zba\u015f\u0131na antibiotik q\u0259bulu yolverilm\u0259zdir. M\u00fcalic\u0259nin m\u0259qs\u0259di infeksion prosesin tam likvidasiyas\u0131 v\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 pozulmu\u015f funksiyalar\u0131n b\u0259rpas\u0131ndan ibar\u0259tdir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcalic\u0259 sxemi x\u0259st\u0259liyin m\u0259rh\u0259l\u0259si, mikroorqanizmin virulentliyi v\u0259 makroorqanizmin cavab reaksiyas\u0131n\u0131n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. \u00c7\u0259n\u0259\u0259traf\u0131 nahiy\u0259nin absesinin lokalizasiyas\u0131, pasientin ya\u015f\u0131 v\u0259 yana\u015f\u0131 ged\u0259n x\u0259st\u0259likl\u0259r&nbsp; m\u00fcalic\u0259 prinsipl\u0259rin\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. A\u011f\u0131rla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 faktorlar n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox olarsa, terapiya bir o q\u0259d\u0259r intensiv olur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7\u0259n\u0259\u0259traf\u0131 nahiy\u0259nin absesinin m\u00fcalic\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 duru \u015forba v\u0259 p\u00fcrel\u0259r\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259kl\u0259 p\u0259hriz g\u00f6zl\u0259nilm\u0259lidir. Pasiyentin qidadan davaml\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 imtina etdiyi t\u0259qdird\u0259 z\u00fclal m\u0259hlullar\u0131 venadaxili yeridilir.&nbsp; Formala\u015fm\u0131\u015f absesl\u0259rin yar\u0131lmas\u0131 v\u0259 bo\u015flu\u011fun drenajlanmas\u0131 m\u00fctl\u0259qdir. Dig\u0259r hallarda antibiotikoterapiyadan istifad\u0259 edilir,&nbsp; onun m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131 hallarda c\u0259rrahi m\u00fcalic\u0259 apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Antibiotikl\u0259r inyeksiya v\u0259 ya tablet formas\u0131nda t\u0259yin olunur. Vitaminl\u0259r v\u0259 immunstimulyatorlar\u0131n q\u0259bulu, dezintoksikasion terapiya g\u00f6st\u0259ri\u015f say\u0131l\u0131r. A\u011f\u0131z bo\u015flu\u011funun il\u0131q furasilin v\u0259 ya soda m\u0259hlulu il\u0259 yaxalanmas\u0131 \u015fi\u015fkinliyi aradan qald\u0131r\u0131r, infeksiyan\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r. G\u00fccl\u00fc a\u011fr\u0131 sindromuna qar\u015f\u0131 analgetikl\u0259r t\u0259tbiq edilir. M\u00fcalic\u0259 vaxt\u0131nda v\u0259 adekvat \u015f\u0259kild\u0259 apar\u0131ld\u0131qda proqnoz ad\u0259t\u0259n q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f olur, sa\u011falma 6-14 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 ba\u015f verir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7\u0259n\u0259 \u0259traf\u0131 abses\u00a0\u2013 \u00fcz-\u00e7\u0259n\u0259 nahiy\u0259sind\u0259 yaranan irinli iltihabi prosesdir. Lokal \u015fi\u015fkinlik, iltihab oca\u011f\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259ki d\u0259rinin q\u0131zarmas\u0131 v\u0259 fl\u00fcktuasiyas\u0131, asimmetrik \u00fcz, udqunman\u0131n \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 a\u011fr\u0131l\u0131 olmas\u0131, intoksikasiya \u0259lam\u0259tl\u0259ri il\u0259 t\u0259zah\u00fcr edir. &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1841,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[56],"tags":[],"class_list":["post-1839","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dis-xestelikleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dentalnews.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1839","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dentalnews.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dentalnews.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dentalnews.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dentalnews.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1839"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/dentalnews.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1839\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1848,"href":"https:\/\/dentalnews.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1839\/revisions\/1848"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dentalnews.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1841"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dentalnews.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1839"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dentalnews.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1839"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dentalnews.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1839"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}