{"id":1833,"date":"2021-03-07T20:49:19","date_gmt":"2021-03-07T20:49:19","guid":{"rendered":"https:\/\/dentalnews.az\/?p=1833"},"modified":"2021-03-07T21:08:55","modified_gmt":"2021-03-07T21:08:55","slug":"stomatit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dentalnews.az\/index.php\/2021\/03\/07\/stomatit\/","title":{"rendered":"Stomatit"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/med-portal.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/stomatit-1.jpg\" alt=\"stomatit n\u0259dir?\" class=\"wp-image-12477\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Stomatit&nbsp;<\/strong>\u2013 a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011funun m\u00fcxt\u0259lif etiologiyal\u0131 iltihab\u0131 prosesidir. Patologiya selikli qi\u015fan\u0131n q\u0131zarmas\u0131, \u015fi\u015fkinliyi (kataral stomatit), qovuqcuq v\u0259 eroziyalar\u0131n yaranmas\u0131 (aftoz stomatit), xorala\u015fma (xoral\u0131 stomatit),&nbsp;a\u011fr\u0131 v\u0259 g\u00f6yn\u0259m\u0259 hissinin (x\u00fcsus\u0259n qida q\u0259bulu zaman\u0131) meydana \u00e7\u0131xmas\u0131 il\u0259 xarakteriz\u0259 olunur. Stomatitin etiologiyas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn selikli qi\u015fan\u0131n z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f hiss\u0259sind\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f yaxma m\u00fcayin\u0259 olunur. X\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 etiotrop m\u00fcalic\u0259, a\u011fr\u0131k\u0259sici, yarat\u0259mizl\u0259yici v\u0259 sa\u011fald\u0131c\u0131 vasit\u0259l\u0259r t\u0259yin edilir. Y\u00fcng\u00fcl hallarda a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011funun gigiyena v\u0259 sanasiyas\u0131na riay\u0259t etdikd\u0259 sa\u011falma ba\u015f verir. Stomatitin residivl\u0259\u015f\u0259n v\u0259 ya a\u011f\u0131r gedi\u015fi orqanizmin \u00fcmumi x\u0259st\u0259liyind\u0259n x\u0259b\u0259r verir.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Yaranma s\u0259b\u0259bl\u0259ri<\/li><li>Stomatitin klinik t\u0259zah\u00fcrl\u0259ri<\/li><li>Diaqnostika<\/li><li>M\u00fcalic\u0259<\/li><li>Proqnoz v\u0259 profilaktika<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Stomatitin yaranma s\u0259b\u0259bl\u0259ri&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/med-portal.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/stomatit-2.jpg\" alt=\"Stomatitin s\u0259b\u0259bl\u0259ri\u00a0\" class=\"wp-image-12479\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Stomatit\u0259 b\u00f6y\u00fckl\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 u\u015faqlarda daha \u00e7ox t\u0259sad\u00fcf olunur. &nbsp;A\u011f\u0131z bo\u015flu\u011funun bu iltihabi prosesi s\u0259rb\u0259st x\u0259st\u0259lik v\u0259 ya sistem patologiyalar\u0131n\u0131n (sistemli sklerodermiya, streptodermiya v\u0259 s.) \u0259lam\u0259ti kimi inki\u015faf edir. \u0130mmunodefisit hallar prodromal d\u00f6vrd\u0259 ad\u0259t\u0259n m\u00fcalic\u0259y\u0259 \u00e7\u0259tin tabe olan stomatitl\u0259rl\u0259 t\u0259zah\u00fcr edirl\u0259r. Lakin \u0259ks\u0259r\u0259n stomatit s\u0259rb\u0259st \u015f\u0259kild\u0259 formala\u015f\u0131r. S\u0131n\u0131q di\u015fl\u0259r, b\u0259rk qida hiss\u0259cikl\u0259ri v\u0259 ya d\u00fczg\u00fcn haz\u0131rlanmam\u0131\u015f protezl\u0259rin t\u00f6r\u0259tdiyi mexaniki travmalar stomatit\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Z\u0259d\u0259l\u0259yici amil aradan qald\u0131r\u0131ld\u0131qdan sonra travmatik stomatit \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 ke\u00e7ib gedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Qaynar qida selikli qi\u015fan\u0131n yan\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. H\u0259ddind\u0259n art\u0131q isti x\u00f6r\u0259yin m\u00fcnt\u0259z\u0259m q\u0259bulu il\u0259 \u0259laq\u0259dar selikli qi\u015fan\u0131n xroniki iltihab\u0131 istisna hal hesab olunur. Qida m\u0259hsullar\u0131na, d\u0259rman vasit\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011funa qulluq vasit\u0259l\u0259rinin komponentl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 hiperh\u0259ssasl\u0131q \u00e7\u0259tin m\u00fcalic\u0259 olunan allergik stomatitl\u0259rin formala\u015fmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nfeksion stomatitl\u0259r\u0259 m\u00fcxt\u0259lif ya\u015f qrupundan olan \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 rast g\u0259linir. U\u015faqlarda t\u0259mas yolu il\u0259 yoluxma \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir. B\u00f6y\u00fckl\u0259rd\u0259 is\u0259 infeksion stomatitin inki\u015faf\u0131 bronxial astma v\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli diabet kimi yana\u015f\u0131 ged\u0259n x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 olur.<\/p>\n\n\n\n<p>Z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq, stomatitl\u0259r kataral, xoral\u0131, nekrotik v\u0259 aftoz formalara ay\u0131rd edilir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Stomatitin klinik t\u0259zah\u00fcrl\u0259ri<\/h2>\n\n\n\n<p>Kataral stomatit x\u0259st\u0259liyin \u0259n geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f formas\u0131d\u0131r. Bu zaman a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011funun selikli qi\u015fas\u0131 \u00f6demli, hiperemiyal\u0131 v\u0259 a\u011fr\u0131l\u0131 olur. Pasiyentl\u0259r qida q\u0259bulunun a\u011fr\u0131l\u0131 olmas\u0131ndan, t\u00fcp\u00fcrc\u0259k ifraz\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259sind\u0259n, b\u0259z\u0259n is\u0259 qanama v\u0259 a\u011f\u0131zdan xo\u015fag\u0259lm\u0259z qoxunun g\u0259lm\u0259sind\u0259n \u015fikay\u0259t edirl\u0259r. &nbsp;Bir s\u0131ra x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 selikli qi\u015fa sar\u0131mt\u0131l \u0259rpl\u0259 \u00f6rt\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Xoral\u0131 forma kataral stomatitin a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131 olaraq v\u0259 ya s\u0259rb\u0259st x\u0259st\u0259lik kimi inki\u015faf ed\u0259 bil\u0259r. Kataral formada selikli qi\u015fan\u0131n yaln\u0131z \u00fcst qat\u0131 z\u0259d\u0259l\u0259ndiyi halda, xoral\u0131 stomatitd\u0259 proses onun b\u00fct\u00fcn qatlar\u0131na yay\u0131l\u0131r. Ba\u015flan\u011f\u0131c m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 kataral v\u0259 xoral\u0131 stomatitl\u0259rin \u0259lam\u0259tl\u0259ri ox\u015far olur. Lakin 3-5 g\u00fcn ke\u00e7dikd\u0259 sonra b\u0259d\u0259n temperaturu y\u00fcks\u0259lir, regionar limfa d\u00fcy\u00fcnl\u0259ri b\u00f6y\u00fcy\u00fcr. K\u0259skin a\u011fr\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar x\u0259st\u0259l\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti qidadan imtina edir. \u00dcmumi hals\u0131zl\u0131q art\u0131r, ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 meydana \u00e7\u0131x\u0131r. U\u015faqlarda v\u0259 z\u0259ifl\u0259mi\u015f x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 xoral\u0131 stomatitin \u0259lam\u0259tl\u0259ri daha ifad\u0259li \u015f\u0259kil al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Aftoz stomatit zaman\u0131 a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011funun selikli qi\u015fas\u0131 t\u0259k-t\u0259k v\u0259 ya \u00e7oxsayl\u0131 aftalarla (oval v\u0259 ya gird\u0259 formal\u0131 xoralar) \u00f6rt\u00fcl\u00fcr. Afta nazik q\u0131rm\u0131z\u0131 ha\u015fiy\u0259 il\u0259 \u0259hat\u0259 olunur. Onun m\u0259rk\u0259zind\u0259 boz v\u0259 ya sar\u0131 \u0259rp \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. Aftoz stomatit \u0259zginlikl\u0259 ba\u015flay\u0131r. B\u0259d\u0259n temperaturu y\u00fcks\u0259ldikd\u0259n sonra selikli qi\u015fa a\u011fr\u0131l\u0131 olur, onun \u00fcz\u0259rind\u0259 aftalar formala\u015f\u0131r. X\u0259st\u0259 sa\u011fald\u0131qdan sonra aftoz xoralar\u0131n yerind\u0259 \u00e7ap\u0131q qal\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u0130nfeksion v\u0259 allergik stomatitl\u0259rin \u0259lam\u0259tl\u0259ri<\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/med-portal.az\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/stomatit-3.jpg\" alt=\"Stomatitin \u0259lam\u0259tl\u0259ri\" class=\"wp-image-12480\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>A\u011f\u0131z bo\u015flu\u011fu sad\u0259 herpes virusu il\u0259 infeksiyala\u015fd\u0131qda k\u0259skin herpetik stomatit\u0259 rast g\u0259linir. X\u0259st\u0259liyin prodromal d\u00f6vr\u00fc olmur. Stomatit b\u0259d\u0259n temperaturunun febril h\u0259dd\u0259 \u00e7atmas\u0131 il\u0259 ba\u015flan\u0131r. Pasiyentl\u0259rin \u00fcmumi v\u0259ziyy\u0259ti pozulur. A\u011f\u0131z bo\u015flu\u011funun selikli qi\u015fas\u0131 \u00f6demli v\u0259 hiperemiyal\u0131 olur. B\u0259z\u0259n di\u015f \u0259ti qanamas\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Herpetik stomatitli x\u0259st\u0259l\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259tini a\u011f\u0131z suyunun \u00e7oxalmas\u0131 v\u0259 a\u011f\u0131zdan xo\u015fag\u0259lm\u0259z iy narahat edir. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcnd\u0259n sonra selikli qi\u015fada ki\u00e7ik \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc pustula v\u0259 vezikulalar yaran\u0131r, proses\u0259 epitel qat\u0131n nekrotik d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rinin \u0259lam\u0259tl\u0259ri qo\u015fulur.<\/p>\n\n\n\n<p>Xoral\u0131-nekrotik stomatit v\u0259 ya Vensan stomatitin\u0259 a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011fundak\u0131 spiroxetl\u0259 iy\u015f\u0259killi bakteriyan\u0131n simbiozu s\u0259b\u0259b olur. Hipovitaminoz v\u0259 immunitetin z\u0259ifl\u0259m\u0259si stomatitin bu formas\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Xoral\u0131-nekrotik stomatit a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011funda xora v\u0259 eroziyalar\u0131n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259si, h\u0259rar\u0259tin subfebril r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259lm\u0259si il\u0259 xarakteriz\u0259 olunur. X\u0259st\u0259l\u0259r di\u015f \u0259tinin a\u011fr\u0131l\u0131 olmas\u0131ndan v\u0259 qanamas\u0131ndan \u015fikay\u0259t edirl\u0259r. Zaman ke\u00e7dikc\u0259 a\u011f\u0131zdan \u00e7\u00fcr\u00fcnt\u00fcl\u00fc iy g\u0259lir. Xoral\u0131-nekrotik stomatit \u00fc\u00e7\u00fcn prosesin di\u015f \u0259ti k\u0259nar\u0131ndan ba\u015flanaraq, selikli qi\u015fan\u0131n dig\u0259r hiss\u0259l\u0259rin\u0259 yay\u0131lmas\u0131 s\u0259ciyy\u0259vidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Allergik stomatit m\u00fcxt\u0259lik a\u011f\u0131rl\u0131q d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 (kataral formadan xoral\u0131-nekrotik formaya q\u0259d\u0259r) malik ola bil\u0259r. Yay\u0131lma d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 allergik stomatit lokal v\u0259 diffuz olur. Selikli qi\u015faya t\u0259sir ed\u0259n d\u0259rman vasit\u0259l\u0259ri allergen rolunu oynad\u0131qda allergik stomatit ad\u0259t\u0259n kataral v\u0259 ya kataral-hemorragik xarakter da\u015f\u0131y\u0131r. Qida q\u0259bulu a\u011fr\u0131l\u0131 olur, a\u011f\u0131zda quruluq v\u0259 qa\u015f\u0131nma yaran\u0131r. A\u011f\u0131z bo\u015flu\u011funun selikli qi\u015fas\u0131 q\u0131zar\u0131r, \u00f6deml\u0259\u015fir. Allergik stomatit uzun m\u00fcdd\u0259t davam etdikd\u0259 dilin \u00fcz\u0259rind\u0259ki m\u0259m\u0259cikl\u0259r atrofiyaya u\u011fray\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Stomatitin diaqnostikas\u0131&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p>Diaqnozun qay\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn klinik \u015f\u0259kil, subyektiv \u015fikay\u0259tl\u0259r v\u0259 stomatoloqun bax\u0131\u015f\u0131 kifay\u0259t edir. B\u0259z\u0259n laborator diaqnostika: kandidoz v\u0259 herpesin PZR analizi, s\u0131yr\u0131nt\u0131 v\u0259 ya yaxman\u0131n bakterioloji \u0259kilm\u0259si t\u0259l\u0259b olunur. M\u00fcalic\u0259y\u0259 tabe olmayan stomatitl\u0259rd\u0259 sistem x\u0259st\u0259likl\u0259rini a\u015fkar etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcmumi m\u00fcayin\u0259 g\u00f6st\u0259ri\u015f say\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Stomatitin m\u00fcalic\u0259si<\/h2>\n\n\n\n<p>M\u00fcalic\u0259 a\u011fr\u0131 hissinin v\u0259 x\u0259st\u0259liyin davametm\u0259 m\u00fcdd\u0259tinin azald\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259ldilir. Statistik m\u0259lumatlara \u0259sas\u0259n t\u0259rkibind\u0259 natrium lauril sulfat olmayan a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011funa qulluq vasit\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etdikd\u0259 stomatitl\u0259r\u0259 az hallara rast g\u0259linir v\u0259 ya onlar tez sa\u011fal\u0131r. Natrium lauril sulfat is\u0259 \u0259ksin\u0259, xroniki residivl\u0259\u015f\u0259n stomatitl\u0259rin formala\u015fmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Anestetikl\u0259rin a\u015fa\u011f\u0131 faizli m\u0259hlullar\u0131 il\u0259 a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011funun yaxalanmas\u0131 v\u0259 ya aplikasiyalar a\u011fr\u0131n\u0131 z\u0259ifl\u0259dir. N\u0259tic\u0259d\u0259 qida q\u0259bulu normalla\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Xoral\u0131 elementl\u0259r\u0259 benzokain, lidokain, trimekain, el\u0259c\u0259 d\u0259 aloe v\u0259 ya kalanxoe \u015fir\u0259si \u00e7\u0259kilir. Bu madd\u0259l\u0259r a\u011fr\u0131 hissini azaltmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 eroziya sah\u0259l\u0259rinin \u00fcz\u0259rini qoruyucu t\u0259b\u0259q\u0259 il\u0259 \u00f6rt\u00fcrl\u0259r. Yadda saxlamaq laz\u0131md\u0131r ki, anestetikl\u0259r q\u0131sa m\u00fcdd\u0259tli istifad\u0259 edilm\u0259lidir. Onlar\u0131n uzunm\u00fcdd\u0259tli t\u0259tbiqi yolverilm\u0259zdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Xoralar\u0131 bakterial \u0259rpd\u0259n t\u0259mizl\u0259y\u0259n preparatlar m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259l\u0259r verir. Xoral\u0131 stomatitl\u0259rd\u0259 bakterial \u0259rp elementl\u0259rin sa\u011falmas\u0131n\u0131 l\u0259ngitdiyind\u0259n x\u0259st\u0259lik l\u0259nggedi\u015fli v\u0259 ya residivl\u0259\u015f\u0259n xarakter al\u0131r. T\u0259mizl\u0259yici m\u0259cunlar ad\u0259t\u0259n karbamid peroksid v\u0259 hidrogen peroksid t\u0259rkibli olur.<\/p>\n\n\n\n<p>Antibakterial preparatlarla m\u00fcalic\u0259 aqressiv \u00fcsul hesab olunur. Antibiotikl\u0259r yaln\u0131z xoralar\u0131n reinfeksiyala\u015fmas\u0131 zaman\u0131 t\u0259yin edilir. \u018fks\u0259r hallarda xlorheksidin biql\u00fckonat \u0259sasl\u0131 preparatlara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilir. Onlar\u0131n uzunm\u00fcdd\u0259tli istifad\u0259si di\u015fl\u0259rd\u0259 v\u0259 plomblarda l\u0259k\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirir. M\u00fcalic\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra l\u0259k\u0259l\u0259r \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 itir.<\/p>\n\n\n\n<p>Virus m\u0259n\u015f\u0259li stomatitl\u0259rd\u0259 virus\u0259leyhin\u0259 m\u0259lh\u0259m effektiv olur. \u0130nterferon, oksalin, tebrofen v\u0259 dig\u0259r virus\u0259leyhin\u0259 m\u0259lh\u0259ml\u0259r yaln\u0131z h\u0259kim t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcl\u0259 bil\u0259r. Xoralar\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 qorucuyu qat \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tir\u0259n x\u00fcsusi preparatlar m\u00f6vcuddur. H\u0259min \u00f6rt\u00fck sa\u011falma prosesini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir, &nbsp;xoralar\u0131n reinfeksiyala\u015fmas\u0131n\u0131n v\u0259 z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r. Bu tip preparatlar\u0131n t\u0259rkibin\u0259 karatolin, itburnu v\u0259 ya \u00e7aytikan\u0131 ya\u011f\u0131, vinilin daxildir.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u011f\u0131z bo\u015flu\u011funun furasilin m\u0259hlulu, g\u00fcl\u00fcmbahar \u00e7i\u00e7\u0259yi, \u00e7obanyast\u0131\u011f\u0131, pal\u0131d qab\u0131\u011f\u0131, daz\u0131otu v\u0259 ya dig\u0259r antiseptik t\u0259sir\u0259 malik ot d\u0259ml\u0259m\u0259l\u0259ri il\u0259 yaxalanmas\u0131 sa\u011falman\u0131 tezl\u0259\u015fdirir. Stomatitl\u0259rin m\u00fcalic\u0259sind\u0259 fizioterapevtik \u00fcsullara: ultras\u0259s, maqnitoterapiya, UB\u015e v\u0259 s. x\u00fcsusi yer verilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Travmatik stomatitin m\u00fcalic\u0259si z\u0259d\u0259l\u0259yic amilin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131ndan ibar\u0259tdir. G\u00f6st\u0259ri\u015f olduqda simptomatik terapiya apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Stomatitin proqnoz v\u0259 profilaktikas\u0131<\/h2>\n\n\n\n<p>Proqnoz ad\u0259t\u0259n q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f olur. Nadir hallarda xroniki travmatik stomatit dilin leykoplakiyas\u0131na v\u0259 ya a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011fu h\u00fcceyr\u0259l\u0259rinin maliqnizasiyas\u0131na (b\u0259dxass\u0259l\u0259\u015fm\u0259si) g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r. Allergik m\u0259n\u015f\u0259li stomatitl\u0259rd\u0259 allergen m\u00fc\u0259yy\u0259n edildikd\u0259n v\u0259 uzaqla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131qdan sonra \u0259lam\u0259tl\u0259r geriy\u0259 inki\u015faf edir. A\u011f\u0131r hallarda hiposensibiliz\u0259edici terapiya v\u0259 hospitalizasiya t\u0259l\u0259b olunur.<\/p>\n\n\n\n<p>Stomatitin profilaktikas\u0131 a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011funa d\u00fczg\u00fcn qulluq edilm\u0259sind\u0259n v\u0259 f\u0259rdi gigiyena qaydalar\u0131n\u0131n u\u015faq ya\u015flar\u0131ndan a\u015f\u0131lanmas\u0131ndan ibar\u0259tdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Stomatit&nbsp;\u2013 a\u011f\u0131z bo\u015flu\u011funun m\u00fcxt\u0259lif etiologiyal\u0131 iltihab\u0131 prosesidir. Patologiya selikli qi\u015fan\u0131n q\u0131zarmas\u0131, \u015fi\u015fkinliyi (kataral stomatit), qovuqcuq v\u0259 eroziyalar\u0131n yaranmas\u0131 (aftoz stomatit), xorala\u015fma (xoral\u0131 stomatit),&nbsp;a\u011fr\u0131 v\u0259 g\u00f6yn\u0259m\u0259 hissinin (x\u00fcsus\u0259n qida q\u0259bulu zaman\u0131) &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1846,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[56],"tags":[40,57,58],"class_list":["post-1833","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dis-xestelikleri","tag-dishsaglamighi","tag-dishxestelikleri","tag-stomatit"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dentalnews.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1833","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dentalnews.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dentalnews.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dentalnews.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dentalnews.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1833"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dentalnews.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1833\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1834,"href":"https:\/\/dentalnews.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1833\/revisions\/1834"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dentalnews.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1846"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dentalnews.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1833"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dentalnews.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1833"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dentalnews.az\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1833"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}